Lab sessie Leegstand Rotterdam is een collectief van professionals dat voor de regio Rotterdam de leegstandsproblematiek analyseert, opinie hierover vormt en concrete plannen maakt voor het herbestemmen en herontwikkelen van gebieden met veel leegstaande kantoren.

De Lab sessie Leegstand Rotterdam vraagt zich af wat de waarde is van onverhuurbare kantoren en kantoorparken. Hoe kan het gebied duurzamer en slimmer worden geexploiteerd?

Duurzame renovatie, flexibel huurcontract of herprogrammering naar werkruimte voor kunstenaars en creatieven zijn interessante ideeen maar voor deze casus geen oplossing. Uitgangspunt is dat het kantorenvastgoed moetinkrimpen. Is er ruimte voor het doorbreken van de fictieve boekwaarde? Wat is de waarde van de grondstoffen bij sloop?

Dinsdag 13 december 2011 brainstormen beleggers, duurzaamheidsadviseurs, vormgevers, beleidsmakers e.m. over de potenties van leegstand in het meest problematische gebied van Rotterdam. De insteek is niet slechts ideeen bedenken maar vooral plannen maken hoe ideeen ook daadwerkelijk tot uitvoeringgebracht kunnen worden.

Lokatie: Van Nelle Ontwerpfabriek, Kantoor Partners in Vastgoedmanagement

Het programma voorziet in inhoudelijke bijdragen die helpen de leegstandsproblematiek van Rotterdam scherp op het netvlies te krijgen.

Je bent uitgenodigd te participeren in dit project.
Graag verneem ik voor 25 november 2011 of je van de partij bent.
Maximaal aantal deelnemers 25!

6 september 2011
1700 – 2200
Locatie Trebbe West B.V.
Marconibaan 65 te NIEUWEGEIN

Op woensdag 29 juni is Leegstand van Zaken Utrecht gelanceerd met een inspirerende LAB-sessie. De case werd gevormd door het Merwedekwartier; een strategisch gelegen Utrechtse kantorenwijk die kampt met forse leegstand. Op gebiedsniveau zijn zes concepten gepresenteerd met als doel het Merwedekwartier nieuw leven in te blazen.

Op 6 september wordt hieraan een vervolg gegeven op gebouwniveau; in samenwerking met het ontwikkelende bouwbedrijf en DGBC-participant Trebbe West. Leidend thema voor de avond vormt Het Nieuwe Werken (HNW). Vanuit het perspectief van de leegstandsproblematiek wordt HNW regelmatig genoemd als een bedreiging voor de toch al zwakke kantorenmarkt. Een van de belangrijkste gevolgen van HNW is immers een reductie van de ruimtebehoefte voor bedrijven en organisaties. De kans dat de vele vierkante meters leegstaande kantoorruimte ooit nog een nieuwe huurder zullen vinden neemt daardoor alleen maar verder af, zo is de gedachte.

Centraal in de LAB-sessie staat de vraag in hoeverre Het Nieuwe Werken juist een kans vormt voor leegstaand (kantoor)vastgoed. Want HNW leidt niet alleen tot een afname van de vraag naar ‘traditionele’ kantoorruimte, maar ook tot nieuwe vormen van werken. Op allerlei locaties worden trendy, flexibele kantoorconcepten geopend; perfect toegesneden op de behoeften van De Nieuwe Werknemer. Geen statische vestigingen van één bedrijf; maar goed geoutilleerde mediatheken annex vergadercentra op een goed bereikbare plaats in de stad. Wat zijn de mogelijkheden en voorwaarden om leegstaande ‘oude’ kantoren om te turnen tot succesvolle werkplekken van de 21^e eeuw?

Tijdens de LAB-sessie wordt een bestaande case uitgewerkt op basis van deze vraagstelling. Geheel volgens de succesvolle LAB-formule zijn er inspirerende lezingen van vooraanstaande deskundigen. Hetty van der Pennen (draaijer+partners) zal de principes van Het Nieuwe Werken toelichten en ingaan op de andere wijze waarop naar de gebruikers en de organisatie dient te worden gekeken en wat de consequenties zijn voor het kantoorgebouw. Thomas Zwart (Het Nieuwe Kantoor) vertelt hoe hij kansloos geacht kantoorvastgoed succesvol weet om te zetten in eigentijdse werkruimtes. Vervolgens worden in zes multidisciplinaire teams in sneltreinvaart ideeën gegenereerd en concepten bedacht voor de herontwikkeling van een leegstaand pand in het Merwedekwartier in Utrecht. De teams presenteren hun ideeën aan een professionele jury; die een winnaar zal aanwijzen. Het winnende team ontvangt een bedrag van € 1000,- om het idee verder uit te werken en presentabel te maken aan een groter publiek; o.a. in de Dutch Green Building Week (19-23 sept).

De inschrijving voor de LAB-sessie op 6 september is vanaf nu geopend. Het aantal deelnemers is beperkt tot 25. Wees erbij en schrijf je dus snel in! Aanmelden kan door een mail te sturen aan info@dgbclab.nl met daarin je contactgegevens en functieomschrijving (bedrijf + vakgebied). Deelname is gratis; voor een hapje en een drankje wordt gezorgd. Na afloop is er een borrel.

Deze LAB-sessie wordt mede mogelijk gemaakt door Trebbe West B.V.

DGBC Lab: ‘Gebruiker benut Leegstand’

Door Roel Brandsma

“Leegstand is niet het probleem, maar overproductie!” Zo luidt het startschot voor de DGBC Lab-sessie ‘Gebruiker benut leegstand’, donderdagavond 23 juni 2011 gehouden in Amsterdam Bright City. Het komt van Menno Kooistra, Voorzitter en oprichter van DGBC Lab, een denktank van jonge professionals die onder de vleugels van de Dutch Green Building Council (DGBC) werken aan concrete duurzaamheidsproblemen. In 2011 focust DGBC Lab op de massale leegstand. Tijdens de bijeenkomst is de centrale vraag niet: ‘Hoe krijgen een leegstand pand gevuld?’, maar: ‘Hoe kunnen gebruikersgroepen de leegstand in het kantorenvastgoed benutten?’ DGBC Lab zet de gebruiker centraal en niet het leegstaande pand.

Kooistra schetst kort de situatie: “Je denkt misschien: al die leegstand is natuurlijk verouderd vastgoed en daarom is het logisch dat het leegstaat … máár een kwart van de leegstaande kantoren is van ná 2000! Dus: is er te veel gebouwd? Of zijn er te weinig huurders? Nee, de reden van de leegstand moet je zoeken in de financiële hoek. Vaak is een nieuw kavel plus nieuw kantoor goedkoper dan het herontwikkelen van een oud kavel met een oud pand. In dat laatste geval is sloop soms ook een optie, maar ook dat kost meer dan nieuwbouw in een ‘greenfield’.”

Leegstand ter plekke
De Amsterdamse sessie staat niet op zichzelf. Eerder was er één in Eindhoven en een week later één in Utrecht. De aanpak is steeds dezelfde: DGBC Lab presenteert een concrete lokale casus van schrijnende leegstand en de deelnemers denken in groepsverband na over oplossingen. Ter inspiratie worden sprekers uitgenodigd die eigen leegstandprojecten voor de deelnemers uit de doeken doen. Zij maken ook deel uit van de jury die uiteindelijk de in hun ogen beste oplossing kiest. Het winnende team krijgt € 1000,- om het idee verder uit te werken en een presentabel plan te maken waarmee investeerders overtuigd kunnen worden. In iedere groep zijn zoveel mogelijk disciplines bij elkaar gebracht. Alle brainstormsessies en de uitwerking van de winnende plannen worden gepubliceerd in een speciale DGBC Lab publicatie, die tijdens de Dutch Green Building Week in september dit jaar (zie www.dutchgreenbuildingweek.nl) zal worden gepresenteerd.

Een winkelstraat als ‘spookstad’
De casus uit het Amsterdamse wordt gepresenteerd door Robin Kerssens, die voor DGBC Lab regio Amsterdam vertegenwoordigt. Het betreft de IJburglaan in IJburg. In deze laan bevinden zich veel kleine winkelpanden en daarvan staat nu zo’n 20.000 vierkante meter leeg. Schokkende krantenkoppen als ‘Winkels IJburg geven de strijd op’ en ‘IJburg als werkplek spookstad’ illustreren het probleem. Belangrijkste reden: IJburg was gepland als het centrum van een veel groter ontwikkelgebied dan uiteindelijk gerealiseerd is. De winkels in de IJburglaan bedienen dus aanzienlijk minder mensen dan eigenlijk de bedoeling was. Daarnaast is de IJburglaan als ‘shopping area’ slecht doordacht. Het is een hele lange laan, die over de hele lengte wordt doorsneden door een trambaan. En om van de ene kant naar de andere te komen zijn er dan ook nog onvoldoende oversteekplaatsen. Aan de deelnemers nu de taak om gezamenlijk iets te bedenken voor deze situatie.

Grenzen van transformatie
Inspiratie komt allereerst van Sophie Keulemans-ter Kuile van Dudok Wonen in Hilversum. Ze is Ontwikkelingsmanager en presenteert verschillende geslaagde voorbeelden van gebouwtransformatie: Entrada en de oude Melkfabriek in Hilversum en de Vredekerk in Bussum. Dan pakt ze de casus van het voormalige GAK-gebouw. Een voorbeeld van de grenzen van transformatie. De belegger vraagt er een prijs voor die niemand over heeft voor ‘het lelijkste gebouw van Hilversum’, dat ook nog eens pal tegen de spoorlijn aanligt. Een situatie die bij de deelnemers herkenning oproept. Eigenlijk is iedere transformatieoptie (bijvoorbeeld woningen erin) en zelfs sloop en nieuwbouw niet rendabel genoeg om wie dan ook uit te dagen ermee aan de slag te gaan.

Tijdelijk, mobiel en kleinschalig
De tweede inspirator die het woord krijgt, is Bart de Groot van Buro Beehive. Dit Amsterdamse bureau bevecht het ‘Leegstand Monster’ door ‘Broedplaatsen’ te ontwikkelen, locaties waar kunstenaars en zzp’ers een betaalbare werkplek vinden. Ook ontwikkelde dit bureau het Mobiel Flexkantoor. Dat scoorde hoog in de jaarlijkse ‘Duurzame Innovator Pitch’ prijsvraag van de DGBC. Voor Beehive geldt: ‘tijdelijk, mobiel en kleinschalig’. Na afloop van deze presentatie trekken de vier groepen deelnemers zich terug om te brainstormen over de casus.

Beginnen bij gebruiker

Bij terugkomst volgt de derde presentatie. Bart Louw van DHV bespreekt ‘Vraaggericht Matchen’. De essentie is hierbij vraag en aanbod samenbrengen en beginnen bij de gebruiker. De eerste vraag luidt “Wat is er nodig?” en dan pas: “Hier is een leegstaand pand, wat doen we ermee?” Louw: “Je vraagt niet meer: wat is het waard als kantoor, maar je vraagt: wat is het waard als bijvoorbeeld een school? Want die is op dat moment nodig.” Louws systeem geeft overtuigend in cijfers de verschillende opties weer. Het brengt broodnodige nuchterheid en leidt tot daadwerkelijke oplossingen. “Beleggers zijn altijd optimistisch … Mijn pandje dat lukt wel, dat komt wel vol. Daar moet je doorheen prikken.”

Uiteindelijke winnaars
Na een tweede time-out keren de groepen in de zaal terug om hun oplossing voor de IJburglaan te presenteren. De groepen zijn vernoemd naar de ruimten waarin ze hebben overlegd. Sommigen hebben een Powerpoint-presentatie weten te maken, andere gebruiken een flipover. Het medium blijkt uiteindelijk niet uit te maken, want de jury beoordeelt strikt op inhoud. Flipover gebruikende Groep 4 ‘Glazen Box’ wordt tot winnaar van de avond uitgeroepen. Hun voorstel behelst het omleggen van de trambaan, zodat er in het centrum van de IJburglaan een plein ontstaat, waaraan ook meteen een hotel uit het middensegment en congresfaciliteiten gedacht worden. Aangezien er te veel winkel- en bedrijfsruimte is, moet die anders ingevuld worden. De groep stelt seniorenwoningen, zorgfaciliteiten en horecagelegenheden voor. Verder moeten de winkels geclusterd worden; minder winkels, maar beter gecentreerd.

Wederzijdse welwillendheid
De winnaars zijn natuurlijk blij, maar beginnen al in de wandelgangen de goede ideeën van de andere groepen te incorporeren: “Betrokkenheid, doe wat met het water, gebruik de digitale media om meer community onder de bewoners te creëren”, enzovoorts. Dit gaat gepaard met veel wederzijdse welwillendheid en daarmee bereikt DGBC Lab opnieuw zijn doel. Kooistra: “Wat we doen, doen we vrijwillig. Er is geen echte opdrachtgever en de oplossing wordt niet direct door de gemeente Amsterdam uitgevoerd. Maar we brengen de mensen samen, en soms vloeit daar daadwerkelijke actie uit voort. Het is al eerder gebeurd dat er een aparte stichting ontstaat die met de resultaten van een DGBC Lab-sessie een echt traject ingaat. Dat kan ook nu weer gebeuren.”

Datum: donderdag 23juni 2011 van 1700-2100uur

Locatie: Amsterdam Bright City

Opgave: De gebruiker benut leegstandDe centrale vraag is niet hoe krijgen we een leegstaand pand gevuld, maar hoe kunnen gebruikersgroepen de leegstand in de kantorenvastgoed benutten?  Vaak wordt geopperd kantoren te transformeren naar woningbouw, studentenunits, hotel, zorginstelling, duurzame nieuwe werken, of bijvoorbeeld tuinbouw. Bij het oppakken van deze opgaven wordt naar onze mening te weinig bij de gebruikersgroepen zelf aangeklopt. Daarom zet DGBC Lab in deze sessie de gebruiker centraal in plaats van het leegstaande pand.
Programma

-Intro
-Lezingen gebruikers
-Brainstormsessies 1
-Korte presentaties teams-Brainstormsessies 2
-Eindpresentaties teams-Jury (=vertegenwoordigers van de gebruikersgroepen) kiest het winnende teamUitwerking

Winnende team krijgt €1.000 om het idee verder uit te werken en een presentabel plan te maken waarmee wellicht  investeerder overtuigd kunnen worden.-De brainstormsessies plus uitwerking van het winnende plan worden gepubliceerd in de Publicatie van DGBC Lab het geheel wordt gepresenteerd tijdens de Dutch Green Building Week http://www.dutchgreenbuildingweek.nl/

Aanmelden via info@dgbclab.nl

Woensdag 29 juni wordt Leegstand van Zaken Utrecht gelanceerd met een DGBCLab-sessie. Professionals (beleggers, adviseurs, ontwerpers, beleidsmakers en iedereen die bezig is met bouw, leegstand en duurzaamheid) kunnen een avond brainstormen over een concrete casus met als onderwerp leegstand in Utrecht. De insteek is niet slechts ideeen te bedenken maar vooral om te kijken hoe deze ideeen ook daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd.

De Lab-sessie wordt georganiseerd door Leegstand van Zaken www.leegstandvanzaken.nl. Leegstand van Zaken is een initiatief van DGBC-Lab www.dgbclab.nl . Het is een collectief van professionals dat nieuwe creatieve verdienmodellen ontwikkelt voor het exploiteren van ruimte. Uitgangspunt hierbij is het benutten van de potentie van leegstaand vastgoed en in het bijzonder leegstaande kantoren.

De Lab-sessie begint met de toelichting van de opgestelde casus. Naar aanleiding van het onderwerp wordt de casus door een aantal sprekers vanuit verschillende disciplines belicht. In vooraf ingedeelde groepen wordt vervolgens gebrainstormd over de casus. De groepen worden ingedeeld op basis van multidisciplinariteit. Elke groep bedenkt een mogelijke oplossing en presenteert deze aan het einde van de Lab-sessie. De groep met het beste idee krijgt een bijdrage van 1.000,- om het idee verder te ontwikkelen.

De leegstand op de Utrechtse kantorenmarkt bedraagt circa 9,1% (medio 2010). Ondanks dat deze leegstand ruim onder het landelijke gemiddelde van circa 14% ligt is de problematiek op de Utrechtse kantorenmarkt zorgwekkend. In Utrecht is vooralvooral sprake van een hoog percentage leegstand in een aantal specifieke gebieden. In enkele gebieden is de leegstand tot 43,7% opgelopen.

De Lab sessie Leegstand van Zaken Utrecht vraagt zich af wat de waarde is van onverhuurbare kantoren en kantoorparken. Hoe kunnen de gronden en opstallen duurzamer en slimmer worden geexploiteerd.

De Kickoff is tevens de start van een nader te vormen kerngroep.
Aan de hand van kennisontwikkeling en ideevorming zal deze kerngroep tot duurzame oplossingen van de leegstands-problematiek in Utrecht komen. De kerngroep zal maandelijks samen komen en heeft als doel: het benutten van leegstaand kantorenvastgoed, door transformatie naar duurzame op consumptie- en servicegerichte werk- en leefomgevingen.

Het programma start om 17.00uur en kent in concept de volgende opzet:

Introductie Leegstand van Zaken en uitleg casus
3 Sprekers (oa. Rob Mathlener van PWC)
Brainstorm in groepen van vijf
Pauze met brood buffet
Brainstorm in groepen van vijf
Korte presentaties (5 minuten per groep)
Jury uitslag
Borrel

Wil je bij de Lab-sessie aanwezig zijn, onderdeel worden van de kerngroep of heb je vragen mail dan naarinfo@dgbclab.nl. Aanmelden graag onder vermelding van LabSessie LVZU, vermeld hierbij ook graag je discipline en specialisme.

Het aantal deelnemers is beperkt tot maximaal 25 personen. Bij overinschrijving wordt geselecteerd op discipline om tot een zo gevarieerd mogelijke samenstelling van de groep te komen

Kickoff DGBCLab Eindhoven over Leegstand

Datum: Woensdag 25 mei 2011

Locatie: EDHV, Fuutlaan 12b, Eindhoven

Omdat de TU van Eindhoven een onderzoek heeft gedaan naar de leegstand van kantoorgebouwen in de eigen stad en omdat het college graag een aanpak ziet van de structurele leegstand van momenteel 15% gaat Leegstand van Zaken van start in Eindhoven.

Leegstand van Zaken (www.leegstandvanzaken.nl) is een stichting die is ontstaan vanuit DGBC-Lab en streeft naar verduurzaming van gebieden en gebouwen in Nederland. De kick-off bijeenkomst van 25 mei is het begin van een Eindhovense kerngroep die zich structureel gaat verdiepen in de leegstandsproblematiek. Verder zal deze groep zich door een multidisciplinaire samenstelling sterk kunnen maken voor waardevolle opinie, stevige bijdrage aan projecten en ideevorming.

De kick-off heeft tot doel om de deelnemers een helder beeld te geven van de problematiek in Eindhoven en om met de deelnemers voor een concrete casus (een gebouw, met nadrukkelijk het gebied als context) onconventionele duurzame benaderingen te vinden.

Voor eerstgenoemde doelstelling vragen wij diverse sprekers vanuit hun kennis en kunde in een kwartier tot de kern van de problematiek te komen en indien mogelijk daarbij zoveel mogelijk aandacht geven aan de specifieke Eindhovense situatie.

Het programma start om 17.00uur en kent in concept het volgende programma:

* Introductie Leegstand van Zaken en uitleg casus

* 3 sprekers: gemeente Eindhoven, TU/e, ABN Amro bank

* Brainstorm in groepen van vijf

* Korte presentaties (5 minuten per groep)

* Vervolg en afronding

Aanmelden: info@dgbclab.nl onder vermelding van Sessie LVZE en discipline, specialisme en aanleiding tot deelname.

Het aantal deelnemers is beperkt tot 25; bij eventuele over-inschrijving wordt geselecteerd op een zo grote diversiteit van de groep.

www.dgbclab.nl